Psychiatrie
Het medisch specialisme psychiatrie
De psychiatrie behoort tot de oudste en grootste medische specialismen. Psychische klachten en stoornissen komen zeer veel voor in de algemene bevolking en nog meer bij maatschappelijk kwetsbare groepen. De psychiatrie is ook voor de geneeskunde als geheel in vele opzichten relevant. Psychiatrische comorbiditeit komt zeer veel voor in algemene ziekenhuizen en verpleeghuizen. Ouderen zijn wat dit betreft een kwetsbare en tevens een snel groeiende groep. Het belang van de psychiatrie voor volwassenen blijkt onder andere uit de mate waarin mensen met psychische klachten uitvallen uit het arbeidsproces. Psychische stoornissen en gedragsstoornissen van kinderen en adolescenten krijgen steeds meer aandacht. De vraag naar psychiatrische behandeling groeit dan ook gestaag en wereldwijd. De WHO beschouwt hierom de psychiatrie als het medisch specialisme van de toekomst.
Psychiatrische ziekten zijn complex. Psychiatrische ziekten zijn het resultaat van een wisselwerking tussen aanlegfactoren en omgevingskenmerken, en in het behandelbeleid krijgen alle aspecten aandacht. De evidence-based benadering is in de psychiatrie breed geaccepteerd, hetgeen bijvoorbeeld blijkt uit de vele behandelrichtlijnen die inmiddels zijn ontwikkeld. Psychiatrie richt zich op diagnostiek en behandeling van psychische ziekte en psychische kwetsbaarheid, die zich zowel in recidiverende als chronische functiestoornissen en in aanpassingsproblemen kan uiten.
De psychiatrie maakt deel uit van de geestelijke gezondheidszorg. Psychiaters werken interdisciplinair samen met andere beroepen, zoals psychologen. In dit verband valt aan psychiaters de zorg toe voor de meest ingrijpend gestoorde en de meest complexe patiënten en in elk geval zijn zij verantwoordelijk voor die behandelingen waarin medicamenteuze of anderszins biologische interventies een plaats hebben. Vrijwel altijd maken communicatieve en psychotherapeutische aspecten deel uit van de behandeling en richt de aandacht zich niet alleen op de individuele patiënt maar ook op diens directe leefomgeving. Psychiaters zijn daardoor breed georiënteerde medisch specialisten.
Psychiaters werken in tegenstelling tot de meeste andere medisch specialisten niet alleen in het algemene ziekenhuis, maar ook in geïntegreerde ggz-instellingen en instellingen voor kinder- en jeugdpsychiatrie, verslavingszorg en forensische psychiatrie. Daarnaast werkt een deel in een zelfstandige praktijk.
De opleiding
In de OOR N&O werken vijf instellingen en ziekenhuizen samen in het opleidingsconsortium Psychiatrie Noord-Nederland: het Universitair Centrum Psychiatrie (UCP) van het UMCG, Lentis (Groningen), GGZ Friesland, GGZ Drenthe en Dimence (Overijssel). Alle vijf bieden zij de volledige opleiding psychiatrie. Via de rechterkolom op deze pagina leest u meer over de specifieke opleidingen.
De hoogleraar psychiatrie en afdelingshoofd van het UCP is voorzitter van het opleidersoverleg. Het belangrijkste product van deze samenwerking is een gezamenlijk regionaal onderwijsprogramma voor aios, gebaseerd op het in tutorgroepen aangeboden landelijke onderwijsprogramma. Ook organiseert het consortium vijf keer per jaar een nascholingsbijeenkomst. Aios worden voor deze bijeenkomsten uitgenodigd en kunnen gratis deelnemen. Op de website van het Wenckebach Instituut vindt u meer informatie over de nascholingsbijeenkomsten.
Daarnaast wordt in kleinschaliger samenwerking onderwijs aangeboden binnen de eigen opleidingsinstelling, gericht op communicatieve en psychotherapeutische vaardigheden, maar ook op algemene somatische en specifiek neurologische kennis.
Opbouw van de opleiding
De opleiding bestaat uit een algemeen deel van 2,5 jaar gevolgd door twee jaar stage in een van de aandachtsgebieden kinder- en jeugdpsychiatrie, volwassenenpsychiatrie en ouderenpsychiatrie voor het behalen van de aantekening. De participerende instellingen bieden allen het algemene deel van de opleiding, en kunnen verschillende aantekeningen aanbieden.
Meer informatie
Meer informatie over de opleiding en de sollicitatieprocedures van een van de samenwerkende ziekenhuizen kunt u vinden door te klikken op één van de links in de rechterbalk. Bennard Doornbos, aios in het UMCG vertelt over de opleiding. Bekijk het filmpje.
Algemene informatie vindt u op de website van de beroepsvereniging Nederlands Vereniging voor Psychiatrie (NVvP). Veel informatie over de psychiatrie is te vinden via de website www.psychiatrienet.nl.
Lees het interview in OORzaken met professor Robert Schoevers, hoogleraar psychiatrie en afdelingshoofd van het UCP. Schoevers is voorzitter van het opleidersoverleg.